Koçluk Nedir, Ne Değildir?
Koçluk çoğu zaman sanıldığı gibi insanlara akıl vermek değildir. Aslında koçluk, insanın kendi iç sesini duyabilmesi için açılan bir farkındalık alanıdır.
Koçluk Nedir, Ne Değildir?
Son yıllarda “koçluk” kavramı hayatımızda giderek daha fazla yer almaya başladı. İş dünyasında, eğitim alanında, bireysel gelişim çalışmalarında ve hatta günlük sohbetlerde bile bu kavram sıkça dile getiriliyor. Ancak bir kavram ne kadar hızlı yayılırsa, aynı ölçüde yanlış anlaşılma riski de taşır.
Koçluk da çoğu zaman yanlış yorumlanan kavramlardan biridir.
Birçok kişi koçluğu; insanlara yol gösteren, tavsiye veren, motive eden ya da hayat dersi anlatan bir rol olarak düşünür. Oysa gerçek anlamda koçluk bunların hiçbiri değildir.
Koçluk, insanlara ne yapmaları gerektiğini söylemek değildir.
Koçluk, başkalarının hayatını yönlendirmek değildir.
Koçluk, hazır çözümler sunmak da değildir.
Koçluk; insanın kendi düşünceleriyle temas kurmasına yardımcı olan bir farkındalık sürecidir.
Her insanın hayatı, değerleri, deneyimleri ve inanç sistemi birbirinden farklıdır. Bu nedenle dışarıdan verilen hazır reçeteler çoğu zaman kalıcı bir değişim yaratmaz. Çünkü gerçek dönüşüm, dışarıdan gelen tavsiyelerle değil, insanın kendi iç dünyasında oluşan farkındalıkla başlar.
Koçluk tam da bu noktada devreye girer.
Bir koçun en güçlü aracı tavsiye değil, sorudur.
Doğru zamanda sorulan doğru bir soru, insanın yıllardır fark etmediği bir düşünce kalıbını görünür kılabilir. Bazen kişinin kendi potansiyelini fark etmesini sağlar. Bazen de uzun süredir kaçınılan bir soruyla yüzleşmek için güvenli bir alan oluşturur.
Aslında çoğu insanın hayatındaki tıkanıklığın nedeni cevap bulamamak değildir. Çoğu zaman insanlar ne istediklerini bir yerlerde bilirler. Ancak hayatın hızlı akışı, sorumluluklar ve zihinsel yoğunluk içinde durup düşünmeye fırsat bulamazlar.
Koçluk bu düşünme alanını oluşturur.
Koçluk sürecinde koç, müşterinin yerine karar vermez. Ona ne yapması gerektiğini söylemez. Çünkü insanın hayatı üzerindeki en güçlü otorite yine kendisidir. Koçluk yaklaşımı bireyin kendi içsel kaynaklarını fark etmesine ve bu kaynakları kullanarak ilerlemesine destek olur.
Bu nedenle koçluk bazı alanlardan net biçimde ayrılır.
Koçluk terapi değildir. Terapi geçmişte yaşanan psikolojik yaraların iyileştirilmesine odaklanır.
Koçluk danışmanlık değildir. Danışmanlıkta uzman kişi çözüm önerileri sunar.
Koçluk mentorluk da değildir. Mentorluk deneyim aktarımına dayanır.
Koçluk; bireyin bulunduğu yer ile ulaşmak istediği yer arasında bilinçli bir köprü kurmasına yardımcı olan bir gelişim sürecidir.
Bu süreçte en önemli unsur güvenli bir düşünme alanıdır. İnsan yargılanmadığını hissettiğinde daha açık düşünmeye başlar. Duyulduğunu hissettiğinde kendine karşı daha dürüst olabilir.
Ve çoğu zaman en büyük farkındalıklar tam da bu güvenli alanın içinde ortaya çıkar.
Koçluk aslında insanın kendisiyle kurduğu ilişkinin güçlenmesine hizmet eder. Çünkü insan kendi düşüncelerini fark ettikçe davranışlarının ardındaki nedenleri daha net görmeye başlar.
Bu farkındalık ise yeni seçimlerin kapısını aralar.
Belki de koçluğu en sade şekilde şöyle ifade edebiliriz: Koçluk, insanın kendi hayatının öznesi olmasına eşlik etmektir.
Koçluk Hakkında Yanlış Bilinen 5 Gerçek
- Koç insanlara ne yapacağını söyler. Koçluk tavsiye verme süreci değildir. Koç, kişinin kendi cevaplarını bulmasına yardımcı olur.
- Koçluk sadece problemi olan insanlar içindir. Koçluk gelişmek ve potansiyelini artırmak isteyen herkes için faydalıdır.
- Koçluk terapiye benzer. Koçluk geçmişi tedavi etmeye değil, geleceğe yönelik farkındalık oluşturmaya odaklanır.
- Koçluk motivasyon konuşmasıdır. Koçluk sistemli bir düşünme ve farkındalık sürecidir.
- Koçluk herkese aynı yöntemi uygular. Koçluk kişiye özel ilerleyen bir süreçtir.
Koçluk Hangi Durumlarda Faydalıdır?
- Karar verme süreçlerinde
- Hedef belirleme aşamalarında
- Kariyer değişimlerinde
- Kişisel farkındalık geliştirmek istediğinde
- Potansiyelini daha güçlü kullanmak istediğinde
Bir Koçluk Görüşmesinde Neler Olur?
- Görüşme hedefinin belirlenmesi
- Derinleştirici sorular
- Farkındalık oluşturma
- Alternatif seçenekleri keşfetme
- Somut bir eylem adımı belirleme
İyi Bir Koçu Nasıl Tanırsınız?
- Tavsiye vermez, soru sorar.
- Yargısız ve güvenli bir alan oluşturur.
- Aktif dinleme becerisine sahiptir.
- Sürecin merkezinde müşteri vardır.
- Profesyonel etik ilkelere bağlıdır.
Belki de hayatımızdaki en büyük dönüşüm, birinin bize cevap vermesiyle değil; doğru soruyu sormasıyla başlar. Çünkü çoğu zaman aradığımız cevaplar dışarıda değil, zaten içimizdedir.
Pınar DÜNDAR
Meslek Belgeli Profesyonel Koç